پیدایش دگراندیشی‌های دینی نتیجه اصرار بر روشهای کهن

0

Views: 4

 

دلبستگی عمیق به گذشته و تلاش برای نگه داشتن آن و اصرار بر محتواها و روش‌های آموزشی کهن، منجر به پیدایش دگراندیشی‌ های دینی و معنوی خواهد شد و به معنویّت‌های جدید امکان ظهور می‌دهد.

به گزارش فاران نیوز، «دینی که با گذشته ازدواج کند، در جهان جدید بیوه خواهد ماند»، عنوان یادداشتی است که حجت‌الاسلام دکتر مهراب صادق‌نیا در تلگرامی خود منتشر کرد. وی در این یادداشت عنوان کرد:

 

«معنویّت‌های نوپدید»، «ادیان بدیل»، «جنبش‌های نوپدید دینی»، و یا به قول برخی و البته به‌ نادرست، «عرفان‌های کاذب» در جهان جدید به موضوعی نگران‌کننده برای نهادها و سازمان‌های ادیان سنتی تبدیل شده‌اند.

جهان مسیحیت و کلیسای مسیحی، برابر انتظار، بسیار زودتر از ما مسلمانان با این پدیده درگیر شده و نسبت به آن واکنش نشان داد.

علاوه بر کلیسا، اندیشمندان علوم انسانی، به‌ ویژه جامعه‌شناسان و روان‌شناسان نیز این جنبش‌ها را موضوعی مناسب برای مطالعه یافته و نظریه‌هایی در این باب ارائه نمودند.

مروری بر ادبیات علمی و الهیاتی تولید شده در این زمینه می‌تواند برای ما درس‌آموز و تا حدی راه‌گشا باشد. این ادبیات حکایت از آن دارد که کلیسای کاتولیک، معنویت‌های نوپدید را بهانه کرد تا در منطق و زبان تعالیم خود بازاندیشی کند.

الهیات‌دان‌های مسیحی بیش از آن‌که ادیان و عرفان‌های بدیل را دسیسه‌ی دشمنان و بدخواهان بدانند، آن را یک واقعیّت اجتماعی قلمداد کردند که ممکن است نشانه‌ی ضعف کلیسا در دفاع از سنت و تعالیم سنتی خود باشند، و یا به قول پاپ فرانسیس، شاید آنها فروشنده‌ی کالایی هستند که در جهان جدید مشتری ندارد.

 

اما در ایران ماجرا فرق می‌کند. علوم انسانی به هزار دلیل موجه و ناموجه در حد بیان همان نظریه‌های جامعه‌شناسان، مردم‌شناسان، و روان‌شناسان غربی باقی مانده است و کمتر به بررسی این پدیده‌ها در ایران پرداخته‌ است. و اگر هم می‌پرداختند کسی گوشش به علم و دانشگاه بدهکار نبود.

 

در حوزه‌های علمیه نیز اگر به این موضوع توجّه کرده باشند، بیشتر با دید نقد و بررسیِ محتوایی و ارزیابی مدعی‌های به قول خودشان «عرفان‌های کاذب» است. حوزویان کمتر حاضر شده‌اند به این بیاندیشند که ممکن است گسست ادراکی موجود میان جامعه و تعالیم حوزه سبب پیدایش این معنویت‌ها شده باشد. گسستی که ممکن است ریشه در ناتوانی مبلغان دین در توضیح و توجیه آن برای جهان جدید باشد.

 

باز هم به قول پاپ فرانسیس، دینی که با گذشته ازدواج کند، در دنیای جدید بیوه خواهد ماند. دلبستگی عمیق به گذشته و تلاش برای نگه‌داشتن آن و اصرار بر محتواها و روش‌های آموزشی کهن به پیدایش دگراندیشی‌های دینی یدایش دگراندیشی‌های دینی و معنوی خواهد انجامید و به معنویت‌های جدید امکان ظهور می‌دهد. معنویت‌هایی که بیش از آن‌که به اصالت و پیشینه‌ی خود افتخار کنند و ببالند، به مسکن بودن خویش تکیه می‌کنند.

 

منبع: کانال تلگرامی دکتر مهراب صادق‌نیا